Naruszenie praw autorskich a ich ochrona

I w tym artykule, zacznę od postawienia jednego z najcześciej zadawanych mi przez Klientów pytań.

Jakie uprawnienia przysługują twórcy, gdy dochodzi do naruszenia praw autorskich?

Tych z Państwa, którzy nie zapoznali się z moim wpisem o tym czym jest utwór w rozumieniu praw autorskich, zapraszam tutaj: https://link.do/utwor oraz tutaj: https://link.do/Fotografia-a-prawo-autorskie, gdzie na konkretnym przykładzie przedstawiam, czy każda fotografia stanowi utwór w rozumieniu prawa autorskiego.

Po pierwsze, co do zasady pamiętajmy, że twórcy (autorowi) przysługuje wyłączne prawo majątkowe do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu (art. 17 ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych). Czym są pola eksploatacji w rozumieniu przepisów o prawach autorskich, wyjaśnię już w kolejnym wpisie.

Niestety, bywają sytuacje, w których prawa te są naruszane, efektem czego są daleko idące i nierzadko kosztowne konsekwencje.

Prawo nie zostaje bierne na te zdarzenia i udostępnia nam narzędzia do podjęcia skutecznej „obrony”. Co ciekawe, ochrona praw autorskich może przybierać dwojaką postać. Ustawodawca chroni twórców zarówno na gruncie przepisów prawa cywilnego jak i nawet karnego.

Prawo cywilne, w myśl art. 78 ust. 1 ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnch, reguluje katalog przysługujących twórcy praw.

Gdy Państwa prawa autorskie są zagrożone (mówimy tym samym o etapie, w którym do naruszenia jeszcze nie doszło), pierwszym krokiem powinno być żądanie zaniechania działania, które zmierza do naruszenia.

Z kolei, w przypadku, gdy zagrożenie przeistoczy się w czyn, twórcy przysługuje żądanie usunięcia skutków naruszenia. W ramach przykładu wskazuję, że

najczęściej odbywa się to poprze złożenie publicznego oświadczenia o odpowiedniej treści i formie (np. w prasie lokalnej, branżowej etc.).

Zwrócenia szczególnej uwagi wymaga, że naruszenie praw autorskich przyjmuje najczęściej charakter zawiniony. W gwoli wyjaśnienia; w doktrynie przyjmuje się, iż wina zachodzi wówczas, gdy sprawcy szkody można postawić zarzut obiektywnej oraz subiektywnej niewłaściwości zachowania. W takim przypadku, sąd może przyznać twórcy odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub na jego żądanie ‑ zobowiązać sprawcę, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez twórcę cel społeczny.

Zaznaczam, że wyżej wymienione skutki naruszenia praw autorskich odnoszą się wyłącznie do konsekwencji cywilnoprawnych. Omawiana ustawa, w artykułach od 115 do 123, osobno reguluje konsekwencje karne, które to przyjmują zdecydowanie bardziej represyjny charakter. Tym samym, za wskazane w tych przepisach naruszenia, naruszycielowi grozi kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku.

Polecam Państwu także sprawdzenie naszych innych kanałów, na których możecie śledzić naszą aktywność:

https://www.facebook.com/prawniepomocni/

https://www.linkedin.com/in/michał-pietkiewicz-2b327648/